Z niepokojem przyjęliśmy projekt ustawy o Sądzie Najwyższym, złożony w dniu 12 lipca 2017 roku. Zarówno projektowane zmiany jak i ich uzasadnienie budzą duże wątpliwości. Misją naszego Stowarzyszenia jest kształtowanie przyszłych elit Polski – a tej misji nie da się zrealizować bez poszanowania dla państwa prawa i zasady praworządności.
Projekt złożony przez grupę posłów Prawa i Sprawiedliwości, zmieniający znacząco ustrój Sądu Najwyższego godzi w podstawy państwa prawnego, zaburzając zasadę trójpodziału władzy. Zgodnie z art. 87 projektu ustawy, Minister Sprawiedliwości będzie mógł indywidualnie wybrać sędziów, którzy będą mogli orzekać po wejściu ustawy w życie. Wybór orzekających sędziów przez tę samą osobę, która jako Prokurator Generalny jest również częstokroć stroną postępowania przed Sądem Najwyższym, jest niedopuszczalne i stoi w sprzeczności ze wszystkimi założeniami bezstronności i uczciwości, jakim przyświecać ma ta ustawa.
Najwięcej na nowelizacji ustroju Sądu Najwyższego stracą jednak nie sędziowie, ale cała polska jurysprudencja oraz, co najważniejsze, Obywatele. Orzecznictwo Sądu Najwyższego pełni dla przeciętnego obywatela i uczestnika obrotu prawnego rolę niebagatelną, interpretując niedoskonałości prawa, pozostawione przez prawodawcę oraz zapewniając jednolitość orzecznictwa. Reforma ustawy o Sądzie Najwyższym wpisująca się w trend zmian w polskim sądownictwie sprawi, iż jego najistotniejsze kompetencje zostaną mocno ograniczone – z dużą stratą dla obywateli.
Podkreślić należy, że Stowarzyszenie KoLiber nie zabierało dotychczas głosu w kwestii sporów dotyczących Trybunału Konstytucyjnegooraz Krajowej Rady Sądownictwa. Jako stowarzyszenie skupiające wiele różnych środowisk – w tym członków partii rządzącej – wychodziliśmy z założenia, iż w przypadku sporu zawinionego przez obie strony zabieranie jakiegokolwiek stanowiska jest błędem. Stając jednak w sytuacji bez precedensu, gdy zagrożone są zarówno pryncypia konstytucyjne jak i pewność obrotu prawnego w Polsce, apelujemy do rządzących o odrzucenie projektu nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym. Uważamy bowiem, że prace nad nowelizacją tej ustawy, w wielu punktach niezbędnej, prowadzić należy w sposób otwarty, konsultując je bezpośrednio zarówno z Obywatelami jak i środowiskami prawniczymi oraz organizacjami społecznymi.